Τηλέφωνο Προέδρου: 6944843040

Τηλέφωνο Γενικού Γραμματέα: 6974143390

Istoselida-kyttarologikis-etaireias ellados

Μαιάνδρου 23 - 11528 - ΑΘΗΝΑ

Γ. Παπανικολάου

ΣΚΙΑΓΡΑΦΩΝΤΑΣ ΤΗ ΖΩΗ ΚΑΙ το ΕΡΓΟ ΤΟΥ Γ.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

Γέννηση και πρώτα βήματα

George Papanikolaou house in Kymi
Lemur12, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons

Τα θεμέλια μιας σπουδαίας πορείας

Γεννήθηκε το 1883 στην Κύμη της Εύβοιας και πέθανε τον Φεβρουάριο του 1962 στο Miami της Florida των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής.
Το γυμνασιακά του χρόνια τα πέρασε στην Αθήνα. Εισήχθη στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου των Αθηνών από όπου απεφοίτησε με άριστα.

Σπουδές, καλλιέργεια και τα πρώτα ερευνητικά βήματα

Εισήχθη στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου των Αθηνών από όπου απεφοίτησε με άριστα.

Ανήσυχος και φιλόδοξος μελέτησε Nietzsche, Kant, Schopenhauer, μυήθηκε στη μουσική και την ποίηση, έμαθε Γαλλικά και Γερμανικά και γενικά απέκτησε μια πολύπλευρη μόρφωση και εσωτερική καλλιέργεια.

Η Γερμανία ήταν η πρώτη χώρα που τον γοήτευσε. Μαθήτευσε στους Βιολόγους-Γενετιστές Haeckel, Weismann, Hertwig. Ήταν η εποχή της ανακάλυψης του ωαρίου των θηλαστικών και των παραγόντων μεταβίβασης της κληρονομικότητας. Εργάστηκε στο Ζωολογικό Κέντρο Ερευνών του Μονάχου με αντικείμενο τον καθορισμό του φύλου και τη γονιμοποίηση των ψαριών.

Συνέχισε τις έρευνές του στο Ωκεανογραφικό Μουσείο του Μονακό και στη Villefranche.

Σπουδές και επιστημονική αναζήτηση

George N. Papanikolaou
See page for author, Public domain, via Wikimedia Commons

Η πορεία προς την Αμερική

cervical-cytology-smear-pap-stain
Adel.stoyanova, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons

Αγώνας, επιμονή και ακαδημαϊκή καταξίωση

Στη συνέχεια, επισκέφθηκε την Αμερική, τον χώρο που έγινε η δεύτερη πατρίδα του. Άσκησε διάφορα επαγγέλματα, όπως υπάλληλος σε κατάστημα και δημοσιογράφος σε ελληνική εφημερίδα, και με δυσκολία κατάφερε να κερδίσει μια θέση στο Εργαστήριο Ανατομικής του Πανεπιστημίου Columbia και αργότερα μια άλλη θέση στο Πανεπιστήμιο Cornell της Νέας Υόρκης.

Εργάστηκε σκληρά και απερίσπαστος από κάθε άλλη δραστηριότητα.

Η ανακάλυψη που άλλαξε την ιατρική

Πειραματίσθηκε με το ωάριο ινδικών χοιριδίων και ύστερα από χιλιάδες δυσκολίες ανακάλυψε την ύπαρξη ενός ορισμένου γεννητικού κύκλου στο ζώο. Το μεγάλο βήμα είχε γίνει στην ορμονική κυτταρολογία. Δεν απέμενε παρά η αντίστοιχη έρευνα και στον άνθρωπο.
Εκτός όμως από τον ορμονικό προσδιορισμό του γεννητικού κύκλου των γυναικών διά των επιχρισμάτων, επέκτεινε τις έρευνές του και σε παθολογικές καταστάσεις, ώσπου πέτυχε την πράγματι συγκλονιστική ανακάλυψη της υπάρξεως καρκινικών κυττάρων σε περιπτώσεις καρκίνου του τραχήλου της μήτρας σε επιχρίσματα.
Το 1943 δημοσιεύει τη μνημειώδη μονογραφία του «Διάγνωση του καρκίνου δια του κολπικού επιχρίσματος», στην οποία, εκτός από τα χαρακτηριστικά των καρκινωματωδών κυττάρων, τονιζόταν ότι και προκαρκινωματώδεις ακόμη καταστάσεις μπορούν να διερευνηθούν έγκαιρα και να θεραπευτούν.
Οι νέες δυνατότητες της μεθόδου του για την έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου, που επεκτάθηκε και σε άλλα όργανα του ανθρώπινου σώματος, ήταν ολοφάνερες, αν και συνάντησαν τα πρώτα εκείνα χρόνια πολλές δυσκολίες αποδοχής από πολλούς προκατειλημμένους γιατρούς. Όμως ο Παπανικολάου περίμενε τη νίκη της αλήθειας με αισιοδοξία.
Στο 1954 αρχίζει να γράφει τον κλασικό «Άτλαντα της Αποφολιδωτικής Κυτταρολογίας», που αποτελεί την ολοκλήρωση και την επισφράγιση του έργου του.

Η μεγάλη ανακάλυψη

adequacy counting for cervical pap tests
CC0, via Wikimedia Commons
pap smear
Unknown photographer, Public domain, via Wikimedia Commons

Παγκόσμια επιστημονική κληρονομιά

See page for author, CC BY 4.0, via Wikimedia Commons

Η παγκόσμια αναγνώριση και η διαχρονική κληρονομιά του

Σε λίγα χρόνια αποσύρεται από την ενεργό δράση, αλλά τότε αρχίζει αλλεπάλληλες προσπάθειες για τη δημιουργία ενός Κυτταρολογικού Διαγνωστικού και Ερευνητικού Κέντρου, ανεπιτυχώς μεν στο Cornell και στο Long Island, ευτυχώς όμως με ικανοποιητικά αποτελέσματα στο Miami της Florida.

Στην Ελλάδα, δυστυχώς, τα φιλόδοξα σχέδιά του το 1957 για ίδρυση Ινστιτούτου Παπανικολάου δεν μπόρεσαν να πραγματοποιηθούν. Προς τιμήν του Γ. Παπανικολάου ο Δήμος Κύμης ίδρυσε το 2006 το «Ινστιτούτο Γ. Ν. Παπανικολάου» με έδρα την Κύμη.

Το όλο επιστημονικό του έργο, αξιολογότατο και μέγιστης σημασίας, συμπεριλαμβάνεται σε 158 πρωτοποριακές εργασίες. Για την προσφορά του έλαβε πολλές τιμητικές διακρίσεις, στο εξωτερικό και στην Ελλάδα. Πολλά μεγάλα νοσοκομεία σε όλο τον κόσμο φέρουν το όνομά του.

Προτάθηκε μάλιστα για το βραβείο Nobel, ωστόσο παραμένει ο μεγαλύτερος, παγκοσμίως αποδεκτός, μη Νομπελίστας επιστήμονας-ερευνητής. Μετά από πρωτοβουλία του Γ. Παπανικολάου προτάθηκε η ειδικότητα της Κυτταρολογίας και ψηφίστηκε το 1962, με βάση το Βασιλικό Διάταγμα 304/1962, ως κύρια και ανεξάρτητη ειδικότητα στην Ελλάδα.