Ειδικότητα
Η ειδικότητα της Κυτταρολογίας
Η ειδικότητα της Κυτταρολογlας ξεκίνησε διεθνώς μετά το 1950. Ο ίδιος ο Γεώργιος Παπανικολάου και οι καθηγητές Νικόλαος Λούρος Μαιευτικής Γυναικολογίας και Δημήτριος Ελευθερίου της Παθολογικής Ανατομίας αποφάσισαν το 1962 η ειδικότητα της Κυτταρολογίας να είναι στην Ελλάδα κύρια και ανεξάρτητη (βασιλικό Διάταγμα 304/1962 ΦΕΚ Α' 75/17.05.1962, ΠΔ 415/29.12.1994 και ΦΕΚ 4138/20.9.2018), εκτιμώντας ότι θα είναι ένα πολύ καλό διαγνωστικό μέσο στο χέρια των κλινικών ιατρών.
Ως κλινική εργαστηριακή ειδικότητα αποτελεί αντικείμενο των ειδικών Κυτταρολόγων μόνο. Με ελάχιστο κόστος, ανώδυνα και αναίμακτα, αποτελεί το μόνο αξιόπιστο μέσο πριν το χειρουργείο και την ιστολογική εξέταση.
Με την ευκαιρία του 5ου Πανελληνίου Κυτταρολογικού Συνεδρίου που ήταν αφιερωμένο στο 125 χρόνια οπό τη γέννηση του Γ.Ν. Παπανικολάου, ο επίσημος προσκεκλημένος Νομπελίστας Ιατρικής 2008 Γερμανός καθηγητής Harald Zur Hausen ανακηρύχθηκε Επίτιμος Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Κλινικής Κυτταρολογίας.
Η Ανακάλυψη
Ο Γ. Παπανικολάου δημοσιεύει τη μονογραφία του για τη διάγνωση του καρκίνου
Αναγνώριση
Το Β.Δ. 304/1962 καθιερώνει την Κυτταρολογία ως ανεξάρτητη ειδικότητα
Εξέλιξη
Συνεχής ανάπτυξη με μοριακές τεχνικές και ψηφιακή κυτταρολογία
Εφαρμογές
Προληπτική
Ιατρική
Στην προληπτική ιοτρική με το γνωστό τεστ Παπανικολόου, η εφαρμογή του οποίου έδωσε και δίνει παγκοσμίως τα γνωστά, αδιαμφισβήτητα αποτελέσματα.
Κλινική
Ιατρική
Στην κλινική ιατρική με τη διαγνωστική Κυτταρολογiα, ανεκτίμητη βοήθεια των
κλινικών - θεραπόντων ιατρών.
Ανοσοκυτταροχημικές
&
Μοριακές μέθοδοι
Εφαρμογή ανοσοκυτταροχημικών τεχνικών και μοριακών μεθόδων σε κυτταρολογικό υλικό συμβάλλει τα μέγιστα στο διαγνωστικό τμήμα αφενός και στο follow-up αφετέρου των ογκολογικών και όχι μόνο ασθενών, καθώς και στην πρόγνωση διαφόρων νοσημάτων.
Πρόγνωση
&
Παρακολούθηση
Πρόγνωση και παρακολούθηση ογκολογικών ασθενών μετά το χειρουργείο ή μετά την ακτινοθεραπεία - χημειοθεραπεία.
Αντικείμενο μελέτης
Αποφολιδωτικά υλικά: πτύελα ,ούρα, γσστρικό υγρό, υγρό κοιλοτήτων, όπως πλευριτικό, ασκιτικό, αρθρικό, εγκεφαλονωτιαίο, nερικαρδιακό ή υλικά που λαμβάνονται απ' ευθείας οπό το όργανο όπως επιχρίσματα:
- κολποτραχηλικά επιχρίσματα, αλλοιώσεων στοματικής κοιλότητας, θηλής μαστού, δέρματος, βλεννογόνων, αιδοίου, πρωκτού κ.λ.π.
FNAC ψηλαφητών ή μη αλλοιώσεων επιπολής οργάνων και αλλοιώσεων εν τω βάθει οργάνων (ΣτΕ 3471/2003): μαστός, θυρεοειδής, λεμφαδένες, σιελογόνοι αδένες, υποδόριος ιστός, δέρμα, πνεύμονας, μεσοθωράκιο, ήπαρ, nάγκρεσς, οστό κλπ με την βοήθεια ή μη υπερήχων ή αξονικού τομογράφου
Υλικά μετά από ενδοσκοπήσεις όπως βρογχοσκόπηση, γοστροοισοφσγοσκόnηση, κυστεοσκόπηση, ERCP υπό την καθοδήγηση ή όχι απεικονιστικών μεθόδων
- Εντυπώματα χειρουργικών παρασκευασμάτων ή κατά τη διάρκεια του χειρουργείου
Γενικές τεχνικές
FNAC: Υλικό αναρρόφησης με λεπτή βελόνη επιπολής και εν τω βάθει οργάνων, κυστικών ή συμπαγών βλαβών
διαφόρων οργάνων, όπως: μαστός, θυρεοειδής, σιελογόνοι αδένες, λεμφαδένες, πνεύμονας, μεσοθωρόκιο,
ενδοκοιλιοκά όργανα, οστό κ.λ.n. με τη βοήθεια ή μη απεικονιστικών μεθόδων.
Αποφολιδωτική Κυτταρολογία
πτύελα
υγρό κοιλοτήτων (πλευριτικό, ασκιτικό, αρθρικό, περικαρδιακό),
ΕΝΥ,
επιχρίσματα κόλπου-τραχήλου μήτρας (test Παπανικολόου)
επιχρίσματα ενδομητρικής κοιλότητας
ούρα
έκκριμα θηλής μαστού και υγρό αναρρόφησης θηλής μαστού μετά από πρόκληση
επιχρίσματα δερματικών βλαβών
επιχρίσματα βλεννογόνων(στοματική κοιλότητο,λάρυγγας, φάρυγγας, αμυγδαλές, αιδοίου, πρωκτού κ.α.)
εντυnώματα χειρουργικών nαρασκευασμάτων
έλεγχος φυλετικής χρωματiνης
Υλικά μετά από ενδοσκόπηση
Βρογχοσκόπηση (ΤΒΝΑ, βρογχική ψήκτρα, βρογχικό έκnλuμα, βρογχοκυψελιδικό έκnλuμα BAL για τη διάγνωοη Διάμεσων Διάχυτων Πνευμονοπαθειών), γαστροοισοφαγοσκόπηση (γαστρικό υγρό, ψήκτρα βλαβών στομάχου, οισοφάγου), ERCP, κυστεοσκόπηση κλπ.
CELL BLOCK: Εγκλεισμός ιζήματος σε παραφίνη
Ειδικές τεχνικές σε κυτταρολογικά υλικά
PCR (Polymerase Chain Reaction Αλυσιδωτή αντίδραση πολυμεράσης)
Παραλλαγές της PCR:
- Quantitatiνe-Differential PCR
- Multiplex PCR
- Cycle-sequencing PCR
- Methγlation PCR
- Mutagenesis PCR
- Real Time PCR
- Ιn Situ PCR
- Reνercse transcription (RT) PCR
- Long PCR
- ΥΒΡΙΔΙΣΜΟΣ:
υβριδισμός μοριακός με αλυσιδωτή αντiδραση πολuμεράσης (Ιn situ PCR)
υβριδισμός μοριακός στερεής φάσης (Ιn situ hγbridization)
υβριδισμός FISH ( φθορισμός ln situ)
υβριδισμός CISH
-
Μαγνητικός (Ανοσο-) Διαχωρισμός επιλογής κυττάρων
ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΚΥΤΤΑΡΟΛΟΓΙΑ
Κυτταρομετρiα ροής
Ανάλυση εικόνας
(η κύρια εφαρμογή είναι η DNA ploidy και η ανάλυση κυτταρικού κύκλου)
ΜΟΡΙΑΚΗ ΚΥΤΤΑΡΟΛΟΓΙΑ - ΜΟΡΙΑΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ
ΚΥΤΤΑΡΟΓΕΝΕΤΙΚΗ
ΑΝΟΣΟΚΥΤΤΑΡΟΧΗΜΕΙΑ: ανίχνευση προγνωστικών και διαγνωστικών δεικτών.
ΤΗΛΕΚΥΤΤΑΡΟΛΟΓΙΑ
Γενικά, η Κυτταρολογiα αποτελεί ειδικότητα του εργαστηριακού τομέα αν και στην ουσία είναι μία κλινικοεργαστηριακή ειδικότητα με καλές εργασιακές συνθήκες και σαφές κλινικό και ερευνητικό επιστημονικό αντικείμενο και εφαρμογές. Διαγράφονται αισιόδοξες προοπτικές για το μέλλον της Κυτταρολογίας
Νοσοκομεία που χορηγούν πλήρη ειδικότητα
Νοσοκομείο Πειραιώς ΜΕΤΑΞΑ
Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών - Γ. ΓΕΝΝΗΜΑΤΑΣ
Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών - ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ-
Γεν,κό Νοσοκομείο Αθηνών - ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ
Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών - ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ
Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών - ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ
Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών - ΛΑΪΚΟ
Αντικαρκινικό Ογκολογικό Νοσοκομείο Αθηνών - ΑΓ. ΣΑΒΒΑΣ
Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο ΝΙΚΑΙΑΣ
Γενικό Νοσοκομείο Νοσημάτων θώρακος - Η ΣΩΤΗΡΙΑ
Νοσοκομείο Αθηνών - ΑΡΕΤΑΙΕΙΟ
Γεν. Νοσ.Νέας Ιωνlας - ΑΓΙΑ ΟΛΓΑ
Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης - ΑΧΕΠΑ
Αντικαρκινικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης - ΘΕΑΓΕΝΕΙΟ
Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης - Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ
Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο ΡΙΟΥ Πατρών
Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Ιωαννίνων
Νοσοκομεία που χορηγούν ειδικότητα ένα (1) έτος
Πονεnιστημιακό Νοσοκομείο Ηρακλείου Κρήτης
Βενιζέλειο - Πανάνειο Γενικό Νοσοκομείο Ηρακλείου Κρήτης
Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Λάρισας