Ειδικότητα
Η ειδικότητα της Κυτταρολογίας
Η ειδικότητα της Κυτταρολογlας ξεκίνησε διεθνώς μετό το 1950. Ο ίδιος ο Γεώργιος Παπανικολόου και οι καθηγητές Νικόλαος Λούρος Μαιευτικής Γυναικολογίας και Δημήτριος Ελευθερίου της Παθολογικής Ανατομίας απεφάσισαν το 1962 η ειδικότητα της Κυτταρολογίας να είναι στην Ελλάδα κύρια και ανεξάρτητη (βασιλικό Διάταγμα 304/1962 ΦΕΚ Α' 75/17.05.1962, ΠΔ 415/29.12.1994 και ΦΕΚ 4138/20.9.2018), εκτιμώντας ότι θα εiναι ένα πολύ καλό διαγνωστικό μέσο στο χέρια των κλινικών ιατρών.
Ως κλινική εργαστηριακή ειδικότητα αποτελεί αντικείμενο των ειδικών Κυτταρολόγων μόνο. Με ελάχιστο κόστος, ανώδυνα και αναίμακτα, αποτελεί το μόνο αξιόπιστο μέοο πριν το χειρουργείο και την ιστολογική εξέταση.
Με την ευκαιρία του 5ου Πανελληνίου Κυτταρολογικού Συνεδρίου που ήταν αφιερωμένο στο 125 χρόνια οπό τη γέννηση του Γ.Ν. Παπανικολάου, ο επίσημος προσκεκλημένος Νομπελίστας Ιατρικής 2008 Γερμανός καθηγητής Harald Zur Hausen ανακηρύχθηκε Επίτιμος Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείaς Κλινικής Κυτταρολογίας.
Η Ανακάλυψη
Ο Γ. Παπανικολάου δημοσιεύει τη μονογραφία του για τη διάγνωση του καρκίνου
Αναγνώριση
Το Β.Δ. 304/1962 καθιερώνει την Κυτταρολογία ως ανεξάρτητη ειδικότητα
Εξέλιξη
Συνεχής ανάπτυξη με μοριακές τεχνικές και ψηφιακή κυτταρολογία
Εφαρμογές
Προληπτική
Ιατρική
Στην προληπτική ιοτρική με το γνωστό τεστ Ποnονικολόου, η εφαρμογή του οποίου έδωσε και δίνει nογκοσμίως τα γνωστά, αδιαμφισβήτητα αποτελέσματα.
Κλινική
Ιατρική
Στην κλινική ιατρική με τη διαγνωστική κυτταρολογiα, ανεκτίμητη βοήθεια των
κλινικών - θεραπόντων ιατρών.
Ανοσοκυτταροχημικές
&
Μοριακές μέθοδοι
Εφαρμογή ανοσοκυτταροχημικών τεχνικών και μοριακών μεθόδων σε κυτταρολογικό υλικό συμβάλλει τα μέγιστα στο διαγνωστικό τμήμα αφενός και στο follow-up αφετέρου των ογκολογικών και όχι μόνο ασθενών, καθώς και στην πρόγνωση διαφόρων νοσημάτων.
Πρόγνωση
&
Παρακολούθηση
Εφαρμογή ανοσοκυτταροχημικών τεχνικών και μοριακών μεθόδων σε κυτταρολογικό υλικό συμβάλλει τα μέγιστα στο διαγνωστικό τμήμα αφενός και στο follow-up αφετέρου των ογκολογικών και όχι μόνο ασθενών, καθώς και στην πρόγνωση διαφόρων νοσημάτων.
Αντικείμενο μελέτης
Αποφολιδωτικά υλικά: πτύελα ,ούρα, γσστρικό υγρό, υγρό κοιλοτήτων, όπως πλευριτικό, ασκιτικό, αρθρικό, εγκεφαλονωτιαίο, nερικαρδιακό ή υλικά που λαμβάνονται απ' ευθείας οπό το όργανο όπως επιχρίσματα:
- κολποτραχηλικά επιχρίσματα, αλλοιώσεων στοματικής κοιλότητας, θηλής μαστού, δέρματος, βλεννογόνων, αιδοίου, πρωκτού κ.λ.π.
FNAC ψηλαφητών ή μη αλλοιώσεων επιπολής οργάνων και αλλοιώσεων εν τω βάθει οργάνων (ΣτΕ 3471/2003): μαστός, θυρεοειδής, λεμφαδένες, σιελογόνοι αδένες, υποδόριος ιστός, δέρμα, πνεύμονας, μεσοθωράκιο, ήπαρ, nάγκρεσς, οστό κλπ με την βοήθεια ή μη υπερήχων ή αξονικού τομογράφου
Υλικά μετά από ενδοσκοπήσεις όπως βρογχοσκόπηση, γοστροοισοφσγοσκόnηση, κυστεοσκόπηση, ERCP υπό την καθοδήγηση ή όχι απεικονιστικών μεθόδων
- Εντυπώματα χειρουργικών παρασκευασμάτων ή κατά τη διάρκεια του χειρουργείου
Γενικές τεχνικές
FNAC: Υλικό αναρρόφησης με λεπτή βελόνη επιπολής και τω βόθει οργόνων, κυστικών ή συμπαγών βλαβών
διαφόρων οργάνων, όπως: μαστός, θυρεοειδής, σ1ελογόνοι αδένες, λεμφαδένες, πνεύμονας, μεσοθωρόκιο,
ενδοκο1λιοκό όργανο, οστό κ.λ.n. με τη βοήθεια ή μη απεικονιστικών μεθόδων.
Αποφολιδωτική Κυτταρολογία
πτύελα
υγρό κοιλοτήτων (πλευριτικό, οσκ,τικό, αρθρικό, περικορδιακό),
ΕΝΥ,
επιχρίσματα κόλπου-τραχήλου μήτρας (test Ποnaνικολόου)
επιχρίσματα ενδομητρικής κοιλότητας
ούρο
έκκριμα θηλής μαστού και υγρό αναρρόφησης θηλής μαστού μετό οπό πρόκληση
επιχρίσματα δερματικών βλαβών
επιχρίσματα βλεννογόνων(στοματική κοιλότητο,λόρυγγας, φόρυγγaς, αμυγδαλές, αιδοίου, πρωκτού κ.a.)
εντυnώμστα χειρουργικών nσρασκευοσμότων
έλεγχος φυλετικής χρωματiνης
Υλικά μετά από ενδοσκόπηση
Βρογχοσκόπηση (ΤΒΝΑ, βρογχική ψήκτρα, βρογχικό έκnλuμα, βρογχοκυψελιδικό έκnλuμa BAL για τη διόγνωοη Διάμεσων Διάχυτων Πνευμονοπαθειών), γαστροοισοφαγοσκόπηση (γαστρικό υγρό, ψήκτρα βλαβών στομάχοu, οισοφάγου), ERCP, κυστεοσκόπηση κλπ.
CELL BLOCK: Εγκλεισμός ιζήματος σε παραφίνη
Ειδικές τεχνικές σε κυτταρολογικά υλικά
PCR (Polymerase Chain Reaction Αλυσιδωτή αντlδραση nολυμεράσης)
Παραλλαγές της PCR:
- Quantitatiνe-Differential PCR
- Multiplex PCR
- Cycle-sequencing PCR
- Methγlation PCR
- Mutagenesis PCR
- Real Time PCR
- Ιn Situ PCR
- Reνerce transcriptase (RT) PCR
- Long PCR
- ΥΒΡΙΔΙΣΜΟΣ:
υβριδισμός μοριακός με αλυσιδωτή σντiδραση nολuμεράσης (Ιn situ PCR)
υβριδισμός μοριακός στερεής φάσης (Ιn situ hγbridization)
υβριδισμός FISH ( φθορισμός ln situ)
υβριδισμός CISH
-
Μαγνητικός (Ανοσο-) Διαχωρισμός επιλογής κυττάρων
ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΚΥΤΤΑΡΟΛΟΓΙΑ
Κυτταρομετρiα ροής
Ανάλυση εικόνας
(η κύρια εφαρμογή εlναι η DNA ploldy και η ανάλυση κυτταρικού κύκλου)
ΜΟΡΙΑΚΗ ΚΥΤΤΑΡΟΛΟΓΙΑ - ΜΟΡΙΑΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ
ΚΥΤΤΑΡΟΓΕΝΕΤΙΚΗ
ΑΝΟΣΟΚΥΤΤΑΡΟΧΗΜΕΙΑ: ανίχνευση προγνωστικών και διαγνωστικών δεικτών.
ΤΗΛΕΚΥΤΤΑΡΟΛΟΓΙΑ
Γενικά, η Κυτταρολογiα αποτελεί ειδικότητα του εργαστηριακού τομέα αν και στην ουσία είναι μία κλινικοεργαστηριακή ειδικότητα με καλές εργασιακές συνθήκες και σαφές κλινικό και ερευνητικό επιστημονικό αντικείμενο και εφαρμογές. Διαγρόφονται αισιόδοξες προοπτικές γιο το μέλλον της Κυτταρολογίας
Νοσοκομεία που χορηγούν πλήρη ειδικότητα
Νοσοκομείο Πειραιώς ΜΕΤΑΞΑ
Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών - Γ. ΓΕΝΝΗΜΑΤΑΣ
Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών - ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ-
Γεν,κό Νοσοκομείο Αθηνών - ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ
Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών - ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ
Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών - ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ
Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών - ΛΑΙΚΟ
Αντικαρκινικό Ογκολογικό Νοσοκομείο Αθηνών - ΑΓ. ΣΑΒΒΑΣ
Γενικό Κροτικό Νοσοκομείο ΝΙΚΑΙΑΣ
Γενικό Νοσοκομείο Νοσημάτων θώρακος - Η ΣΩΤΗΡΙΑ
Νοσοκομείο Αθηνών - ΑΡΕΤΑΙΕΙΟ
Γεν. Νοσ.Νέας Ιωνlας - ΑΓΙΑ ΌΛΓΑ
Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης - ΑΧΕΠΑ
Αντικαρκινικό Νοσοκομείο θεσσαλονίκης - ΘΕΑΓΕΝΕΙΟ
Γενικό Νοσοκομείο θεσσαλονίκης - Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ
Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο ΡΙΟΥ Πατρών
Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Ιωαννίνων
Νοσοκομεία που χορηγούν ειδικότητα ένα (1) έτος
Πονεnιστημιακό Νοσοκομείο Ηρακλείου Κρήτης
Βενιζέλειο - Πσνάνειο Γενικό Νοσοκομείο Ηρακλείου Κρήτης
Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Λάρισας